17:00
19/5

Ένας Χρυσός Φοίνικας ουμανισμού! Κόρε Έντα, Σπάικ Λι και Γκοντάρ οι μεγάλοι νικητές των Καννών

Το «Shoplifters» του σπουδαίου Ιάπωνα σκηνοθέτη Χιροκάζου Κόρε Έντα, «έκλεψε» την καρδιά της Κέιτ Μπλάνσετ και τον Χρυσό Φοίνικα του 71ου Φεστιβάλ Καννών!

Από τους Πάνο Γκένα και Τάσο Μελεμενίδη

Δέκα μέρες γεμάτες πρεμιέρες, συζητήσεις, κόκκινα χαλιά και ολίγον από Τρίερ πέρασαν και οδήγησαν πανηγυρικά στην Τελετή Απονομής του 71ου Φεστιβάλ Καννών. Ενός φεστιβάλ που αρχικά ξένισε αρκετούς με τις low profile επιλογές του, εξαντλώντας το ενδιαφέρον στην κόντρα με το Netflix πριν ακόμα ξεκινήσει. Τελικά οι Κάννες απέδειξαν πως παραμένουν το μεγαλύτερο κινηματογραφικό Φεστιβάλ του κόσμου, ενώ η Κέιτ και η παρέα της κατάφεραν να μοιράσουν δίκαια βραβεία γεμάτα ανθρωπιά, πολιτική και σεβασμό στην κινηματογραφική ιστορία (Διαβάστε αναλυτικά όλες τις ανταποκρίσεις του ΣΙΝΕΜΑ για το 71ο Φεστιβάλ Καννών εδώ).

Ο Χρυσός Φοίνικας απονεμήθηκε στο «Shoplifters» του Χιροκάζου Κόρε Έντα. Παλιός γνώριμος της Κρουαζέτ με συνολικά επτά συμμετοχές στο επίσημο πρόγραμμα των Καννών, ο Κόρε Έντα αποτελούσε μία από τις πλέον αξιόπιστες προσθήκες του φετινού Διαγωνιστικού. Μετά την προβολή του «Shoplifters» απέκτησε και συναισθηματικό προβάδισμα.

Ο Ιάπωνας σκηνοθέτης των τρυφερών οικογενειακών δραμάτων, όπως τα «Κανείς Δεν Ξέρει» (2004) και «Πατέρας και Γιος» (2013) εστιάζει σε μια τριμελή οικογένεια φτωχοδιάβολων, που έχουν κάνει επάγγελμα το να ξαφρίζουν καταστήματα, και παράλληλα στοχάζεται πάνω στις έννοιες του δικαίου και της οικογένειας έχοντας σταθερά για πυξίδα του τον ανθρωπισμό. Ελπίζαμε το φιλμ να αγαπηθεί από τη φετινή κριτική επιτροπή του Φεστιβάλ, όσο αγαπήθηκε και από εμάς. Και έγινε!

Με την καλύτερη ταινία του εδώ και πολύ καιρό, ο Σπάικ Λι ξαναέκανε το σωστό με το «BlacKkKlansman», μία εξωφρενική, όμως πέρα για πέρα αληθινή ιστορία που συνέβη στην Αμερική των seventies, και κέρδισε το Μέγα Βραβείο της Επιτροπής. Μέσα από έναν πανίσχυρο συνδυασμό κωμωδίας, αστυνομικής δράσης, πολιτικού ακτιβισμού και ρητορείας, ο Σπάικ Λι επέστρεψε στο Διαγωνιστικό τμήμα των Καννών φέτος, 27 χρόνια μετά τον «Πυρετό της Ζούγκλας» (Βραβείο Οικουμενικής Επιτροπής, Ειδική Μνεία).

Το «BlacKkKlansman» αποτελεί την απίστευτη ιστορία του Ρον Στόλγουορθ, ενός Αφροαμερικανού αστυνομικού ο οποίος κατάφερε να εισδύσει στα υψηλότερα κλιμάκια της Κου Κλουξ Κλαν, και να γίνει επικεφαλής της διαβόητης ρατσιστικής οργάνωσης στο Κολοράντο της δεκαετίας του ‘70.

Για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού, η Κριτική Επιτροπή αποφάσισε να απονείμει Ειδικό Χρυσό Φοίνικα, σε μία ταινία που «τολμά και προκαλεί τα όρια της κινηματογραφικής τέχνης» όπως είπε η Πρόεδρος Μπλάνσετ, λίγο πριν ονοματίσει τον Ζαν Λικ Γκοντάρ, το μεγάλο σκηνοθέτη-κεφάλαιο της έβδομης τέχνης. Έτσι 50 χρόνια μετά τα γεγονότα του Μάη '68, όταν ο Γκοντάρ μαζί με τον Τριφό κατάφεραν να αναστείλουν εκείνο το Φεστιβάλ, ο μεγάλος Γάλλος δημιουργός κέρδισε έναν Ειδικό Χρυσό Φοίνικα με «Το Βιβλίο της Εικόνας», ένα φιλοσοφικό και πολιτικό μανιφέστο βγαλμένο από το πνεύμα της ιστορικής εξέγερσης στη Γαλλία που εξαπολύει ένα δριμύ κατηγορώ στον δυτικό πολιτισμό και την παρακμή του.

Να θυμίσουμε πως ο Γκοντάρ έχει συμμετάσχει στο Διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ εννιά φορές και πριν από σήμερα, είχε κερδίσει μόνο το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής με την ταινία «Αποχαιρετισμός στη Γλώσσα» (2014), βραβείο που απονεμήθηκε εξίσου με το «Mommy» του Ξαβιέ Ντολάν.

Το Βραβείο Σκηνοθεσίας κέρδισε ο Πάβελ Παβλισκόφσκι, ο βραβευμένος με Όσκαρ δημιουργός του «Ida», για την ταινία «Ψυχρός Πόλεμος», ένα οπτικά πανέμορφο φιλμ που μας ταξιδεύει στις περιπετειώδεις στάσεις ενός μεγάλου έρωτα.

Η ταινία εγκλωβίζει στο 4:3 κάδρο της δύο ανθρώπους με διαφορετικό υπόβαθρο και ιδιοσυγκρασία, οι οποίοι είναι μοιραία αταίριαστοι αλλά και ταυτόγχρονα καταδικασμένοι στην αμοιβαία έλξη. Με φόντο το ψυχροπολεμικό σκηνικό της δεκαετίας του 1950 στην Πολωνία, το Βερολίνο, τη Γιουγκοσλαβία και το Παρίσι, η ταινία απεικονίζει μια αδιέξοδη ιστορία αγάπης που ανθίζει στις πιο αντίξοες συνθήκες.

Το Βραβείο Σεναρίου απέσπασαν εξίσου τα «Happy as Lazzaro» της Αλίτσε Ρορβάκερ και τα «Τρία Πρόσωπα» του Τζαφάρ Παναχί. Η Αλίτσε Ρορβάχερ είχε κερδίσει το 2015 το Μέγα Βραβείο της Επιτροπής με τα «Θαύματα», ενώ ο Παναχί είχε κερδίσει στο παρελθόν τη Χρυσή Κάμερα με το «The White Balloon» (1995) και το Βραβείο της Επιτροπής του τμήματος Ένα Κάποιο Βλέμμα με το «Crimson Gold» (2003).

Στο «Happy as Lazzaro», η Ρορβάκερ παρέδωσε μία βραδυφλεγή πολιτική αλληγορία που εντυπωσίασε την επιτροπή και τους κριτικούς, παρά το άγαρμπο φινάλε της, ενώ ο Τζαφάρ Παναχί στα «Τρία Πρόσωπα» συνέχισε να διεκδικεί το δικαίωμά του στην ελεύθερη έκφραση, με το απέριττο, διαπεραστικό βλέμμα του.

Αξίζει να σημειωθεί πως κατα τη διάρκεια της Τελετής, η Πρόεδρος Κέιτ Μπλάνσετ εξέφρασε την υποστήριξή της στους Κίριλ Σερεμπρένικοφ και Τζαφάρ Παναχί, δυο δημιουργούς που συμμετείχαν στο επίσημο Διαγωνιστικό με τις ταινίες τους «Leto» και «Τρία Πρόσωπα» (Βραβείο Σεναρίου), αλλά δεν μπόρεσαν να παραστούν στο φεστιβάλ λόγω περιορισμών που τους επιβλήθηκαν από τις χώρες τους.

Επίσης σε μία έντονα φορτισμένη συναισθηματικά στιγμή, η Άσια Αρτζέντο λίγο πριν ανακοινώσει μαζί με την Άβα Ντι Βερνέ το Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας, μίλησε για τον Χάρβεϊ Γουάινστιν.

«Το 1997 βιάστηκα από τον Χάρβεϊ Γουάινστιν εδώ στις Κάννες. Ήμουν 21 χρονών. Και το Φεστιβάλ ήταν ο τόπος κυνηγιού του. Θέλω να κάνω μία πρόβλεψη. Ο Χάρβεϊ Γουάινστιν δεν θα είναι ποτέ καλοδεχούμενος εδώ. Θα ζήσει μέσα στη ντροπή από μια κινηματογραφική κοινότητα που τον αγκάλιασε και κάλυψε τα εγκλήματά του. 

Και ακόμα και απόψε, κάποιοι που κάθονται ανάμεσά σας, πρέπει να λογοδοτήσουν για τη συμπεριφορά τους εναντίον των γυναικών. Γιατί αυτή η συμπεριφορά δεν ανήκει εδώ, δεν ανήκει στη βιομηχανία, δεν ανήκει σε καμία βιομηχανία, σε κανένα χώρο εργασίας. Και πιο σημαντικό. Ξέρουμε ποιοι είστε και δεν θα σας επιτρέπουμε πια να τη βγάζετε καθαρή».

Στη συνέχεια το Βραβείο Γυναικείας ερμηνείας κέρδισε η Σαμάλ Γιεσλιαμόβα του «Ayka» σε σκηνοθεσία Σεργκέι Ντβορτσεβόι και το αντίστοιχο Αντρικής Ερμηνείας ο Μαρτσέλο Φόντε του πολύ δυνατού «Dogman» του Ματέο Γκαρόνε, σκηνοθέτη που έχει κερδίσει δυο φορές το Μέγα βραβείο του Φεστιβάλ με τις ταινίες «Reality» και «Γόμορρα».

Το συναισθηματικά εκβιαστικό «Καπερναούμ» της Λιβανέζας Ναντίν Λαμπακί, που συζητήθηκε έντονα για τα μεγάλα βραβεία, τελικά έφυγε με το Βραβείο της Επιτροπής. Σε πλήρη αντίθεση με το διακριτικό σινεμά του Κόρε Έντα, η ταινία της Λαμπακί άγγιξε πολλές κι ευαίσθητες συναισθηματικές χορδές, παρά την πρόδηλη μελοδραματική αφήγηση. (Διαβάστε περισσότερα εδώ).

Τη Χρυσή Κάμερα, ένα βραβείο που υποδεικνύει εδώ και χρόνια νέα ταλέντα, κέρδισε πανάξια το «Girl» του Λούκας Ντοντ. Η ταινία του Ντοντ, που συμμετείχε στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα, όπου απέσπασε το Βραβείο Ερμηνείας για τον εξαιρετικό Βίκτορ Πόλστερ, ήταν μία από τις σπουδαιότερες εκπλήξεις του 71ου Φεστιβάλ Καννών. 

Στο συναισθηματικό οδοιπορικό μιας διεμφυλικής έφηβης προς την ανάληψη της ταυτότητας και της επιθυμίας της, βρήκαμε (επιτέλους) το φιλμ που ανυπομονούσαμε να μας κερδίσει στις φετινές Κάννες. Και μαζί, δύο πρωτοεμφανιζόμενα ταλέντα που θα θυμόμαστε για καιρό. (Διαβάστε περισσότερα εδώ).

Μία οικογενειακή ιστορία από την Αυστραλία και μία ταινία δρόμου από την Κίνα, διακρίθηκαν στην κατηγορία Μικρού Μήκους. Το Χρυσό Φοίνικα κέρδισε το «All These Creatures» του Τσαρλς Γουίλιαμς, ενώ το «On the Border» του Κινέζου Γουέι Σουτζούν τιμήθηκε με Ειδική Μνεία.

Η Τελετή Λήξης ολοκληρώθηκε με ένα μουσικό φινάλε που επιφύλαξε ο Sting παρέα με τον Shaggy, έξω από το Palais, δίνοντας ένα μελωδικό τόνο γιορτής σε ένα Φεστιβάλ που θα το θυμόμαστε για όλες τις ευχάριστες κινηματογραφικές εκπλήξεις που μας χάρισε. Αν και ένα βραβείο στο «Burning» του Λι Τσανγκ-Ντονγκ, ταινία που κατάφερε να συγκεντρώσει τις καλύτερες κριτικές στο φετινό Φεστιβάλ, θα μας έκανε ακόμα πιο χαρούμενους.

Δεν πειράζει. Και του χρόνου!

Αναλυτικά τα βραβεία του 71ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών:

Χρυσός Φοίνικας: «Shoplifters» του Χιροκάζου Κόρε Έντα
Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής: «BlacKkKlansman» του Σπάικ Λι
Ειδικός Χρυσός Φοίνικας: «Το Βιβλίο της Εικόνας» του Ζαν Λικ Γκοντάρ
Βραβείο Σκηνοθεσίας: «Ψυχρός Πόλεμος» του Πάβελ Παβλικόφσκι
Βραβείο Ανδρικής Ερμηνείας: Μαρτσέλο Φόντε («Dogman» του Ματέο Γκαρόνε)
Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας: Σαμάλ Γιεσλιαμόβα («Ayka» του Σεργκέι Ντβορτσεβόι).
Βραβείο Σεναρίου: Εξίσου στα «Happy as Lazzaro» της  Αλίτσε Ρορβάκερ και στα «Τρία Πρόσωπα» του Τζαφάρ Παναχί
Βραβείο της Επιτροπής: «Καπερναούμ» της Ναντίν Λαμπακί
Χρυσή Κάμερα: «Girl» του Λούκας Ντοντ
Χρυσός Φοίνικας ταινίας Μικρού Μήκους: «All These Creatures» του Τσαρλς Γουίλιαμς
Ειδική Μνεία ταινίας μικρού μήκους: «On the Border» του Γουέι Σουτζούν

Η Κριτική Επιτροπή που αποφάσισε για τον Χρυσό Φοίνικα και τα υπόλοιπα βραβεία του 71ου Φεστιβάλ Καννών, αποτελούταν από τους: Κέιτ Μπλάνσετ - Πρόεδρος (Ηθοποιός, παραγωγός), Τσανγκ Σεν (Ηθοποιός), Άβα ΝτιΒερνέ (Σεναριογράφος, σκηνοθέτης, παραγωγός), Ρομπέρ Γκεντιγκιάν (Σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός), Κάντζα Νιν (Τραγουδοποιός, συνθέτης, τραγουδίστρια), Λεά Σεϊντού (Ηθοποιός), Κρίστεν Στίουαρτ (Ηθοποιός), Ντενί Βιλνέβ (Σκηνοθέτης, σεναριογράφος) και Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ (Σκηνοθέτης, σεναριογράφος)

Οι Ταινίες του Διαγωνιστικού
«Wild Pear Tree» - Νούρι Μπιλγκέ Τζεϊλάν
«Καπερναούμ» - Ναντίν Λαμπακί
«Burning» - Λι Τσανγκ-Ντονγκ
«Knife + Heart» - Γιαν Γκονζάλεζ
«Dogman» - Ματέο Γκαρόνε
«Under the Silver Lake» - Ντέιβιντ Ρόμπερτ Μίτσελ
«BlacKkKlansman» - Σπάικ Λι
«Σταχτή είναι το Καθαρότερο Λευκό» - Ζία Ζάνγκε
«Shoplifters» - Χιροκάζου Κόρε Έντα
«Happy as Lazzaro» - Αλίτσε Ρορβάκερ
«Τρία Πρόσωπα» - Τζαφάρ Παναχί
«Το Βιβλίο της Εικόνας» - Ζαν Λικ Γκοντάρ
«Sorry Angel» - Κριστόφ Ονορέ
«Ψυχρός Πόλεμος» - Πάβελ Παβλικόφσκι
«Leto» - Κίριλ Σερεμπρένικοφ
«Everybody Knows» - Ασγκάρ Φαρχαντί
«Ayka» - Σεργκέι Ντβορτσεβόι
«At War» - Στεφάν Μπριζέ
«Girls of the Sun» - Εύα Χάσον
«Asako I & II» - Ριουσούκε Χαμαγκούτσι
«Yomeddine» - Α.Μπ. Σαούκι

Το άρθρο περιέχει αποσπάσματα από τα κείμενα των ανταποκρίσεων της ομάδας του ΣΙΝΕΜΑ στις Κάννες, γραμμένα από τους Κωστή Θεοδοσόπουλο, Λουκά Κατσίκα και Νεκτάριο Σάκκα.