23:16
19/2

Ταινία της Εβδομαδας: Μετά το Σάντανς, τις Νύχτες Πρεμιέρας και τα Όσκαρ το «Honeyland» έρχεται να κεράσει κινηματογραφικό μέλι

Μετά από μία δαφνοστεφανωμένη φεστιβαλική πορεία που ξεκίνησε από το Σάντανς, έκανε στάση στις Νύχτες Πρεμιέρας (Χρυσή Αθηνά Καλύτερου Ντοκιμαντέρ) και έφτασε με διπλή υποψηφιότητα στα Όσκαρ (Διεθνούς Ταινίας και Καλύτερο Ντοκιμαντέρ), το συγκλονιστικό «Στη Γη του Άγριου Μελιού» κυκλοφορεί στις ελληνικές αίθουσες.

Από τον Πάνο Γκένα

Το «Honeyland» (ελληνικός τιτλος «Στη Γη του Άγριου Μελιού») είναι ένα θαυματουργό ντοκιμαντέρ. Ξεκινά με μία μελισσοκόμο που εκτρέφει μέλισσες με τον πιο φυσικό τρόπο στην τρύπα ενός βράχου και μετουσιώνεται σε μία συγκλονιστική ταινία που σχολιάζει υποδειγματικά τη φυσική νομοτέλεια.

Με δημιουργική «γύρη», μία μοναχική, φτωχή γυναίκα που ζει με την ηλικιωμένη μητέρα της στα βουνά της Βόρειας Μακεδονίας, το ντοκιμαντέρ των Λιούμπομιρ Στεφάνοφ και Τάμαρα Κοτέφσκα είναι μία συγκινητική παρατήρηση ενός οικολογικού και βαθιά ανθρώπινου τρόπου ζωής, μιας κατάστασης που βρίσκεται σε απόλυτη συμβιωτική σχέση με το περιβάλλον και ορίζει ιδεατά την προσωπική ηθική. 

Η μελισσοκόμος Χατίτζε, χαρακτήρας που θα ζήλευε η φαντασία κάθε κινηματογραφιστή, είναι ακριβώς όπως οι μέλισσές της, μία εργάτρια ντυμένη στα κίτρινα που περπατά αγέρωχη πεδιάδες και βουνά για να συλλέξει με σεβασμό τον δικό της «χρυσό», το πολύτιμο μέλι που θα ανταλλάξει αργότερα στη λαϊκή με φρούτα, μια βεντάλια για την αγαπημένη μητέρα της, μία βαφή μαλλιών - πολυτέλεια που επιτρέπει στον εαυτό της. Και όσο η Χατίτζε παραμένει ένα ουμανιστικό πρότυπο που συμπορεύεται (δεν εκμεταλλεύεται) τη Φύση, το «Honeyland» ανατρέπει την αφήγηση με τον τυχαίο ερχομό μιας οικογένειας που θα διαταράξει εντελώς την λεπτή ισορροπία.

Ταινία εμπειρία, που εμπνέεται από το κορυφαίο προϊόν της φύσης και κερνά κινηματογραφικό μέλι τους θεατές

Ο παραδοσιακός τρόπος και η καρτερικότητα της Χατίτζε θα έρθουν αντιμέτωποι με την ευκαιριακή λαίλαπα της επεμβατικής ανθρώπινης φύσης. Το δικό της αίσθημα δέους για το μεγαλείο των μικρών πραγμάτων και η αγνή θετική σκέψη της θα συγκρουστούν με την άμεση ανάγκη για κέρδος που ενστερνίζονται οι πολλοί και η ήσυχη «γη του μέλιτος» θα γίνει ένα θορυβώδες μικρό μέτωπο αξιών. 

Με αναπάντεχη οικειότητα και αρωγό την εντυπωσιακή Φωτογραφία των Φετζμί Νταούτ και Σαμίρ Λιούμα, οι κινηματογραφιστές αναδεικνύουν τη βασική ηρωίδα τους τρυφερά και συνθέτουν τις «κυψέλες» του καθημερινού της αγώνα μέσα σε 85 λεπτά λιτής, μα τόσο ουσιαστικής, αφήγησης. Με υλικό τριών χρόνων διατρέχουν τον νεορεαλισμό και το σινεμά παρατήρησης για να συνθέσουν ένα λυρικό πορτρέτο οικολογικής ευαισθησίας. Οι περιπέτειες της Χατίτζε και της γειτονικής οικογένειας προσφέρουν συμπυκνωμένο χιούμορ, δράμα, αγωνία, και οι σκηνοθέτες είναι παρόντες για να το καταγράψουν. Όσο και αν υπερθεματίζουν την Χατίτζε, προσέχουν ώστε να μην σκιαγραφήσουν την «αντίπαλη» οικογένεια μονοδιάστατα. Ο Χουσεΐν, ο πάτερ-φαμίλιας, έχει καταφανή και δικαιολογημένο στόχο, αλλά εντελώς λανθασμένη μέθοδο. Η «αόρατη» κάμερα παρατηρεί, συντροφεύει, σχολιάζει και παίρνει θέση.

Διόλου τυχαία αυτή η αναπάντεχη μαρτυρία της αντοχής μιας γυναίκας κόντρα σε ό,τι δεν είναι φυσικό σάρωσε οργανικά τα βραβεία στο περσινό Φεστιβάλ του Σάντανς (Βραβείο Ντοκιμαντέρ και δυο Ειδικά Βραβεία της Επιτροπής), κέρδισε τη Χρυσή Αθηνά Καλύτερου Ντοκιμαντέρ του 25ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας και σημείωσε ιστορική πρωτιά στα Όσκαρ ως υποψήφια στις κατηγορίες Διεθνούς Ταινίας και Καλύτερου Ντοκιμαντέρ την ίδια χρονιά.

Μία ταινία εμπειρία, ένα ποιητικό μνημείο για όσα έχουν πραγματική αξία, το ντοκιμαντέρ «Στη Γη του Άγριου Μελιού», σε πλήρη συνάφεια με το θέμα του, εμπνέεται από το κορυφαίο προϊόν της φύσης και κερνά κινηματογραφικό μέλι τους θεατές.