13:00
16/5

Κάννες 2019: Οι «Άθλιοι» προσπαθούν να «κάνουν το σωστό» σε ένα Παρίσι που βράζει

Βγαλμένο από τα γκέτο του Παρισιού, το ψυχωμένο αλλά και στα όρια του διδακτισμού ντεμπούτο του Λαντζ Λι μας συστήνει σε ένα νέο ελπιδοφόρο σκηνοθετικό βλέμμα.

Αποστολή στις Κάννες: Κωστής Θεοδοσόπουλος

Μέλος της κολεκτίβας Kourtrajmé (μαζί με τον Ρομέν Γαβράς) και στη συνέχεια σκηνοθέτης ταινιών τεκμηρίωσης, ο Λαντζ Λι με τους «Αθλίους» επιχειρεί το σκηνοθετικό του ντεμπούτο στο σινεμά μυθοπλασίας με μια βιωματική ιστορία, εμπνευσμένη από την εξέγερση του 2005 στα γκέτο του Παρισιού. Γέννημα θρέμμα του Μονφερμέιγ, του προαστίου της γαλλικής πρωτεύουσας όπου διαδραματίζεται και το ομώνυμο μυθιστόρημα του Βίκτωρος Ουγκώ, ο Λι μας εισάγει στο φιλμ με ένα πρεζενερίκ γυρισμένο κατά την διάρκεια των πανηγυρισμών που έλαβαν χώρα το περασμένο καλοκαίρι στο Παρίσι, με αφορμή την κατάκτηση του Μουντιάλ από τους Τρικολόρ. Κατά την διάρκειά του, παρακολουθούμε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών, φυλών και θρησκειών να ξεχύνονται στους δρόμους της πόλης σε έναν άνευ προηγουμένου εορτασμό μιας εθνικής -όπως τουλάχιστον την αντιλαμβάνονται οι ίδιοι- επιτυχίας. Καθώς η κοχλάζουσα μάζα κατακλύζει την Αψίδα του Θριάμβου, ο τίτλος «Les Miserables» εμφανίζεται εμφατικά στην οθόνη, γεμίζοντάς το κάδρο με ειρωνεία και προιδεάζοντας για τα όσα ακολουθούν.

Ο Στεφάν είναι ένας αστυνομικός που μετακομίζει στο Μονφερμέιγ για να ζήσει κοντά στο παιδί του, παίρνοντας μετάθεση σε μια ειδική μονάδα καταπολέμησης του εγκλήματος. Εκεί, η επικεφαλής του τοπικού αστυνομικού τμήματος (μια αγνώριστη Ζαν Μπαλιμπάρ σε ρόλο έκπληξη) τον συστήνει στους νέους τους συνεργάτες, τον ξενοφοβικό λευκό Κρις και τον αφρικανικής καταγωγής Γκουαντά, οι οποίοι με την σειρά τους αναλαμβάνουν να τον «ξεναγήσουν» στην περιοχή επιδυκνύοντας τις αμφιβόλου νομιμότητας επαγγελματικές τους μεθόδους. Μια απλή περιπολία στους δρόμους του κακόφημου γκέτο, αρκεί για να αντιληφθεί  το νέο μέλος της ομάδας ότι οι ισορροπίες μεταξύ των διαφορετικών συμμοριών της γειτονιάς είναι εύθραυστες αλλά και πως η συνεννόηση με τους κακοποιούς που ελέγχουν την περιοχή αποτελεί αναγκαία συνθήκη. Καθώς προσπαθεί να διαχειριστεί τα νέα δεδομένα, ο Στεφάν και οι συνάδελφοί του δέχονται επίθεση από μια ομάδα νεαρών αγοριών κατά την διάρκεια μιας σύλληψης. Όσα εν τέλει συμβαίνουν σε αυτό το σοκάκι της πόλης είναι ικανά να απειλήσουν την κοινωνική ειρήνη της περιοχής καθώς τυχαία καταγράφονται με κάθε λεπτομέρεια απ’ τον φακό ενός drone το οποίου χειριστής είναι ένα ανήλικο μαύρο αγόρι. 

Αν και ειπωμένη από την οπτική γωνία ενός αστυνομικού, η ιστορία των «Αθλίων» αναπόφευκτα αντλεί αναφορές απ’ την εξεγερσιακή αύρα του «Μίσους» του Ματιέ Κασοβίτς, το εμπρηστικό ταμπεραμέντο του «Κάνε το Σωστό» του Σπάικ Λι και το τηλεοπτικό «The Wire», ιδιαίτερα στο πώς αποτυπώνει τις προσωπικές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ αστυνομικών και παραβατικών. Μπορεί οι «Άθλιοι» να μην πλησιάζουν την δυσθεώρητη ποιότητα των παραπάνω δημιουργιών, παρόλα αυτά διαθέτουν αδιαμφισβήτητες αρετές αλλά κυρίως έναν ταλαντούχο σκηνοθέτη που γνωρίζει καλά το θέμα του. Η χαλαρή και χιουμοριστική προσέγγιση του πρώτου μισού της ταινίας δίνει την θέση της σε ένα ξέφρενο τέμπο και σε εντυπωσιακές σκηνές δράσεις καθώς ο Λι περιγράφει έναν κόσμο που δεν χωρίζεται σε ευδιάκριτα στρατόπεδα μεταξύ αστυνομικών και παράνομων, καλών και κακών, αθλίων και ενάρετων. Τίποτα δεν είναι άσπρο ή μαύρο σε αυτή την ακτινογραφία ενός μικρόκοσμου που βρίσκεται εν βρασμώ και αποτελείται αποκλειστικά από τους χαμένους ενός παιχνιδιού, οι οποίοι μοιραία άλλες φορές συγκρούονται και άλλες συμμαχούν στην προσπάθειά τους να επιβιώσουν.

Από την άλλη πλευρά οι αστοχίες αυτής της προσπάθειας είναι φανερές και δεν μπορεί κανείς να τις παραβλέψει. Κάποιοι σχηματικοί χαρακτήρες, λίγες σεναριακές ακροβασίες αλλά κυρίως μια διάθεση διδακτισμού που διαπερνά την ταινία και κορυφώνεται προς το τέλος της, αλλοιώνουν το τελικό αποτέλεσμα και την γεύση που αφήνει τελικά το φιλμ. Ίσως ένας πιο αποφασιστικός επίλογος να βοηθούσε, καθώς ο Λι στέκεται αμήχανος μπροστά από ένα φινάλε που ζητά επιτακτικά αποφάσεις. Σε γενικές γραμμές όμως, οι «Αθλιοι» είναι ένα ελπιδοφόρο ντεμπούτο που παρά τις όποιες αδυναμίες του, συστήνει την ενδιαφέρουσα ματιά ενός δημιουργού που πιθανότατα θα μας απασχολήσει και στο μέλλον.

Το 72ο Φεστιβάλ Καννών (14 - 26 Μαΐου) ξεκίνησε και το ΣΙΝΕΜΑ - cinemagazine.gr βρίσκεται στην Κρουαζέτ για να σας ενημερώνει καθημερινά με ανταποκρίσεις, αποκλειστικά θέματα και αφιερώματα!

Διαβάστε ακόμη:
Κάννες 2019: Τα ζόμπι του Τζάρμους δαγκώνουν πολύ λιγότερο από τα βαμπίρ του
Κάννες 2019: Αυτές είναι οι ταινίες που ανυπομονούμε να δούμε στο φεστιβάλ
Αλμοδόβαρ, Νταρντέν, Μάλικ, Λόουτς και Ντολάν στο πρόγραμμα των φετινών Καννών
«Η Απόσταση Ανάμεσα στον Ουρανό κι Εμάς» του Βασίλη Κεκάτου στο διαγωνιστικό των Καννών
Once Upon a time in... Κάννες! Ταραντίνο, Κεσίς, Νοέ είναι οι φετινές προσθήκες των Καννών
Λάνθιμος, Παβλικόφσκι, Φάνινγκ και σία! Ο Ινιαρίτου θα έχει εκλεκτή συντροφιά στις Κάννες

Ο Πάνος Κούτρας συναντά την Κλερ Ντενί στην Κριτική Επιτροπή των φετινών Καννών
Τρέιλερ: Οι αδερφοί Νταρντέν επιστρέφουν στις Κάννες με το «Ahmed»
Ρόμπερτ Πάτινσον και Γουίλεμ Νταφόε ανάβουν τον «Φάρο» των Καννών
Η Ανιές Βαρντά εμπνέει το επίσημο πόστερ του 72ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών
«Rocketman»: Η κινηματογραφική βιογραφία του Έλτον Τζον θα κάνει πρεμιέρα στις Κάννες
Το «The Dead Don’t Die» του Τζιμ Τζάρμους θα ανοίξει το φετινό Φεστιβάλ Καννών!