Και το Όσκαρ - Φωτογραφίας - στο «Gravity». Το αξίζει όμως; Ο Φαίδων Παπαμιχαήλ μιλά για την διχόνοια στην κατηγορία Διεύθυνσης Φωτογραφίας

2014-02-28 18:26:47
Από τον Ορέστη Ανδρεαδάκη

Λίγο πριν την μεγάλη απονομή, ο Ορέστης Ανδρεαδάκης μίλησε με τον Ελληνοαμερικανό για το πώς βλέπει να εξελίσσεται η βραδιά, σχετικά με τις προβλέψεις του για τον ίδιο, αλλά και για το αν και πώς πρέπει η Ακαδημία να διαχωρίσει την τεχνολογία από την παραδοσιακή φωτογραφία, ένα φλέγον ζήτημα στους κύκλους της Ακαδημίας.

Ανάμεσα στους πιο περιζήτητους και ανερχόμενους διευθυντές φωτογραφίες στον κόσμο, βρίσκεται αυτή τη στιγμή και ο ελληνικης καταγωγής Φαίδων Παπαμιχαήλ. Υποψήφιος για πρώτη φορά για το Όσκαρ Φωτογραφίας, που έγινε φέτος για το «Nebraska» του (φίλου του) Αλεξάντερ Πέιν, που με τη σειρά του είναι υποψήφιο για 6 βραβεία Όσκαρ, ο γιος του Φαίδωνα Παπαμιχαήλ του πρεσβύτερου, production designer του Τζoν Κασσαβέτη, κατοχύρωσε την φήμη του, συμβάλλοντας στη διεύθυνση φωτογραφίας μεγάλων ταινιών, όπως «Μνημείων Άνδρες».

Λίγο πριν την απονομή της Ακαδημίας, μίλησα μαζί του για το πώς βλέπει να εξελίσσεται η βραδιά, σχετικά με τις προβλέψεις του για τον ίδιο, αλλά και την κατανομή των βραβείων στις κυρίαρχες ταινίες.

Μίλησαμε επίσης για το αν και πώς πρέπει η Ακαδημία να διαχωρίσει την τεχνολογία από την παραδοσιακή φωτογραφία, ένα φλέγον ζήτημα στους κύκλους της Ακαδημίας μετά την περσινή βράβευση της φωτογραφίας της «Ζωής του Πι». (δείτε το πρώτο μέρος της συνέντευξης εδώ)

Είναι η πρώτη φορά που είστε υποψήφιος στα Όσκαρ. Πώς αισθάνεστε;
Είναι τρελό αυτό που συμβαίνει, να συνειδητοποιείς τι σημαίνει να είσαι υποψήφιος. Οπωσδήποτε όμως είναι ένα μεγάλο γεγονός κάθε χρονιά, όπως και το να είσαι υποψήφιος για Bafta ή για οποιοδήποτε βραβείο, και να σε μαθαίνει ο κόσμος. Ο Ρένος [Χαραλαμπίδης] ήταν ο πρώτος που με πήρε φωνάζοντας, «Φαίδων, το πήραμε το Όσκαρ!».

Tο «Nebraska» είναι η πρώτη ασπρόμαυρη ταινία για τον Πέιν και τον Παπαμιχαήλ

Νομίζετε ότι θα το κερδίσετε;
Νομίζω ότι δεν θα κερδίσω, γιατί τα τελευταία χρόνια η «μόδα» έχει πάει αλλού, η ψηφιακή φωτογραφία σε ταινίες όπως το «Hugo» και το «Ζωή του Πι».

Και θεωρείτε ότι θα το πάρει ο Λουμπέσκι [σ.σ. διευθυντής φωτογραφίας του «Gravity», και φαβορί];
Ναι, νομίζω ότι θα το πάρει. Το αξίζει το Όσκαρ. Είναι εκπληκτική η συμβολή του στο «Gravity». Πολλοί λένε ότι δεν έχει «πάει» στο μέρος που λαμβάνει χώρα η ταινία, άρα δεν μπορεί να το κινηματογραφήσει και να πάρει το Όσκαρ.

Είναι όμως θεαματικό.
Πρέπει να διαχωριστεί, να γίνει μια διαφορετική κατηγορία και να διατηρηθεί ταυτόχρονα η παλιά, παραδοσιακή «χρήση» της φωτογραφίας ως ξεχωριστή κατηγορία. Ο Λουμπέσκι είναι εκεί, εμπλέκεται με την διαδικασία της ταινίας και είναι υπεύθυνος για πολλά από αυτά που βλέπουμε στο «Gravity». Είναι ένας χειριστής των οπτικών εφέ, όπως ο Ρόμπερτ Στρόμπεργκ , ο οποίος κέρδισε Όσκαρ για τα ειδικά εφέ στο «Avatar», που σχεδίασε πολλά από τα φυτά και τα αιωρούμενα νησιά. Εξαρτάται από την κατάσταση, αλλά ξέρετε, ο Τζέιμς Κάμερον με τον καμεραμάν του δημιούργησαν, δεν κινηματογράφησαν απομονώνοντας την δράση. Φωτογράφιζαν τα πρόσωπα για εβδομάδες, κι ύστερα τα πέρασαν από σάρωση. Ήταν περισσότερο δομημένα μέσα από την τεχνολογία. [...]

Το «Gravity» είναι φαβορί για όλα τα τεχνικά βραβεία, όπως και για την Διεύθυνση Φωτογραφίας

Εσείς όμως κάνατε κάτι διαφορετικό. Φωτίσατε την ελπίδα των ανθρώπων, τον πόνο των ανθρώπων. Όταν βάζεις φως στους ανθρώπους, για μένα είναι πιο σημαντικό. Αυτό πρέπει να «είναι» η φωτογραφία.
Φυσικά, όταν αφηγείσαι μια ιστορία, το πιο σημαντικό είναι να συλλαμβάνεις τα συναισθήματα και το θέμα της ταινίας να συμβιώνει με την φωτογραφία. Το μαύρο και το άσπρο είναι μια επιλογή, ωστόσο είναι μέρος του ρεαλισμού της ιστορίας.

Οι ταινίες του Αλεξάντερ Πέιν αφορούν περισσότερο τους χαρακτήρες και επικεντρώνονται στους διαλόγους με χιούμορ. Δεν είναι γνωστός ως σκηνοθέτης «της εικόνας» όπως ο Σκορσέζε.

Ωστόσο είμαι περήφανος για τον Αλεξάντερ. Όταν διάβασα για πρώτη φορά το σενάριο, συνειδητοποίησα ότι είναι πιο «κινηματογραφικό» για τον Πέιν, ήταν κάτι διαφορετικό.

Θα ήταν ένα ταξίδι στο δρόμο, με περισσότερη φωτογραφία, κάτι σαν το «Paper Moon» ή το «The Last Picture Show» του Μπογκντάνοβιτς, και αποφασίσαμε να το κινηματογραφήσουμε διαφορετικά από τις προηγούμενες ταινίες του Πέιν, όχι ακριβώς σαν το στιλ του Τζάρμους στο «Stranger in Paradise» αλλά δίνοντας έμφαση στην σύνθεση (των πλάνων).

Βοήθησε και το χιούμορ και στους διαλόγους. Για παράδειγμα στη σκηνή με τα αδέρφια που βλέπουν τηλεόραση, το κοινό γελούσε πριν καν ακούσει τους διαλόγους. Είμαι χαρούμενος που βρήκαμε αυτή την εκδοχή.

Οι «Απόγονοι» ήταν η δεύτερη συνεργασία Πέιν-Παπαμιχαήλ

Είναι η τρίτη φορά που συνεργάζεστε.
Ναι, είναι η τρίτη. Το «Πλαγίως» ήταν η πρώτη, 10 χρόνια πριν, ωστόσο είχε αναφέρει την μικρή ταινία που ήθελε να κάνει, την «Nebraska», μια ασπρόμαυρη ταινία, κι έτσι πάντα στο μυαλό μας ήταν ασπρόμαυρη.

Υπάρχει ωστόσο και μια έγχρωμη εκδοχή της «Nebraska»; Για την τηλεόραση;
Οι ταινίες του Αλεξάντερ] είναι συνήθως παραγωγές της Fox και εκείνοι μπορεί να ήξεραν ότι το καστ (για τη «Νεμπράσκα») δεν θα ήταν την πρώτης γραμμής, αλλά δεν ήξεραν για το ασπρόμαυρο. Συμφώνησαν για 17 εκατομμύρια δολάρια στον προϋπολογισμό, που είναι ικανοποιητικά για μια τέτοια μικρή ταινία.

Μετά ο Αλεξάντερ «αποκάλυψε» ότι η ταινία θα είναι ασπρόμαυρη, και η παραγωγή σταμάτησε. Πρότεινα να κάνουμε κάποια τεστ έγχρωμα, και εκείνος μου είπε «Όχι, δεν σου ‘πα ότι θα είναι ασπρόμαυρο;».

Η Fox έβαλε άλλα 2 εκατομμύρια, οι «Απόγονοι» κυκλοφόρησαν και πήγαν καλά σε κοινό, κριτικούς και βραβεία. Τώρα η «Nebraska» ήταν πιο «εύκολη».

Έπρεπε όμως να κόψουμε τις μέρες γυρισμάτων, κι έτσι καταλήξαμε στις 35. Του είπαν να γυρίσει την ταινία σε περιοχή με μειωμένους φόρους, όπως την βόρεια Καρολίνα.

Γυρίσαμε και με λίγο χρώμα ωστόσο. Η ταινία βγήκε και πήρε την «ταυτότητα» του ασπρόμαυρου και η καμπάνια απέδειξε την δύναμη των δυο «χρωμάτων». Ωστόσο, υπάρχει και η έγχρωμη εκδοχή και πρέπει να δούμε ποιους αφορά, π.χ. σε κάποιο τηλεοπτικό δίκτυο.

Αν κερδίσετε το Όσκαρ την Κυριακή, θα πείτε κάτι στα ελληνικά;
Σαφώς και θα αναφέρω κάτι για την Ελλάδα!

Θεωρείτε ότι θα πάει καλά ο Κουαρόν στα Όσκαρ;
Νομίζω ότι ο Κουαρόν θα κερδίσει το βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας και το «12 Χρόνια Σκλάβος» αυτό της καλύτερης ταινίας. Νομίζω ότι ο ΜακΚόναχι θα πάρει το ανδρικό και η Μπλάνσετ το γυναικείο. Ήταν εκπληκτική, και συνεχίζει να είναι. Ο Τζόουνς μπορεί να κερδίσει στην κατηγορία του σεναρίου.

Πιστεύετε ότι ο Πέιν θα κερδίσει κάτι αυτή τη χρονιά στα Όσκαρ;
Δεν θέλω να φανώ αρνητικός, αλλά τα έχουμε συζητήσει και έχουμε καταλήξει και οι δυο, ότι δεν πρόκειται να πάρουμε κάτι. Αλλά είναι ωραίο να (είσαι υποψήφιος).

Ο συνθέτης Αλεξάντρ Ντεσπλά

Κι ο Αλεξάντερ Ντεσπλά είναι μισός Έλληνας.
Ναι, είναι εξαιρετικός. Είναι παθιασμένος με την Ελλάδα, και χαίρεται που είναι μισός Έλληνας. Και ταλαντούχος, με 6 υποψηφιότητες για Όσκαρ.

Μπήκα στη Wikipedia για να δω ποιοι Έλληνες υπήρξαν υποψήφιοι για Όσκαρ, δεν ήταν πολλοί. Ο Χάρης Σαββίδης θα έπρεπε να είναι, ήταν εκπληκτικός. Είμαι περήφανος που είμαι ο πρώτος Έλληνας κινηματογραφιστής υποψήφιος για Όσκαρ!

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ
ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ