13:12
22/5

Essential Cinema #96: «Ατίθαση Καρδιά» (1990) του Ντέιβιντ Λιντς

Τo cinemagazine συγκεντρώνει μερικές από τις κορυφαίες ταινίες που έγιναν ποτέ και γράφει αναλυτικά γι’ αυτές. Σήμερα, και με αφορμή τη χθεσινή συμπλήρωση 30 χρόνων από την πολυσυζητημένη βράβευσή του στις Κάννες, θυμόμαστε έναν από τους πιο εκρηκτικούς και αμφιλεγόμενους Χρυσούς Φοίνικες που έχουν ποτέ απονεμηθεί.

Από τον Λουκά Κατσίκα

Δύσκολο για τους αναρίθμητους θαυμαστές της ταινίας να πιστέψουν τα γιουχαρίσματα που εισέπραττε ο Πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του 43ου Φεστιβάλ Καννών, Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, όταν ανακοίνωνε ότι η «Ατίθαση Καρδιά» κέρδιζε τον Χρυσό Φοίνικα. Για να είμαστε πιο ακριβείς, ωστόσο, και με βάση τις μαρτυρίες όσων βρέθηκαν στην αίθουσα της τελετής, εκείνο το βράδυ της 21ης Μαΐου του 1990, οι αποδοκιμασίες ήταν μεν έντονες, προέρχονταν εντούτοις από μια μικρή μερίδα παρευρισκόμενων (με μπροστάρη τον κριτικό Ρότζερ Ίμπερτ, ο οποίος ούτε το «Μπλε Βελούδο» είχε εκτιμήσει παλιότερα) και ταυτόχρονα συγκρούονταν με τα εξίσου θορυβώδη «μπράβο» που ηχούσαν στην υπόλοιπη αίθουσα. 

Το ακριβώς αντίθετο κλίμα είχε προηγηθεί, λίγες μέρες πριν, στην πρώτη δημοσιογραφική προβολή του φιλμ, ενώπιον 2400 κριτικών από ολόκληρο τον κόσμο, όταν τους τίτλους τέλους υποδεχόταν ένα ντελίριο ζητωκραυγών ενθουσιασμού και εκκωφαντικών χειροκροτημάτων. Εξαίρεση σε αυτό αποτελούσαν οι περισσότεροι Αμερικανοί κριτικοί, που έσπευσαν την επομένη να στηλιτεύσουν την (κατά τη γνώμη τους) κανιβαλική διάθεση του Λιντς απέναντι στα στοιχεία της βίας και του γκροτέσκου. 

Τους τίτλους τέλους της ταινίας υποδεχόταν ένα ντελίριο ζητωκραυγών ενθουσιασμού και εκκωφαντικών χειροκροτημάτων

 

Η Ευρώπη, πάλι, αγκάλιασε με παράφορη αγάπη την ταινία, συμπεριλαμβανομένης και της χώρας μας. Τριάντα χρόνια αργότερα, τι απομένει παρ' όλα αυτά από την δημοφιλή δημιουργία του Λιντς; Η ανεξίτηλη ανάμνηση μιας σφοδρής εμπειρίας ή μήπως η πρόσκαιρη συγκίνηση ενός κινηματογραφικού πυροτεχνήματος; 

Απομένει καταρχάς ένα σακάκι από φιδίσιο δέρμα. Ένα ξεσκέπαστο αμάξι που διασχίζει τον αυτοκινητόδρομο με το γκάζι πατημένο τέρμα. Ένα κεφάλι που εκρήγνυται. Ένα σπίτι που παραδίδεται στις φλόγες. Δυο κορμιά που βιάζονται να ενωθούν. Ένας άντρας που τραγουδά το «Love Me Tender», ανεβασμένος στο καπό ενός αυτοκινήτου. Μια γυναίκα «πιο καυτή κι από την άσφαλτο της Τζόρτζια». Η φλόγα ενός σπίρτου. Και δυο κυνηγημένοι εραστές, που θα χρειαστεί να διανύσουν αμέτρητα χιλιόμετρα μέχρι να κατορθώσουν να βρουν καταφύγιο για να στεγάσουν την αγάπη τους.

Ενα άγριο και αξέχαστο παραμύθι για μεγάλα παιδιά

Φτιαγμένη από γνήσιο κινηματογραφικό πάθος, η πιο παροξυσμική δημιουργία του Ντέιβιντ Λιντς ενώνει φετιχιστικά τον ρομαντισμό, τη διαστροφή, το σεξ, τη βία, τον παραμυθένιο «Μάγο του Οζ» και το rock ‘n’ roll σε ένα κοκτέιλ μολότοφ που ο σκηνοθέτης αφήνει να εκραγεί στην οθόνη. Το κάνει όμως με την ηδονή ενός παιχνιδιάρη σαμποτέρ που του αρέσει να παγιδεύει με νάρκες μια ιστορία αγάπης και παρανομίας, με τον ίδιο τρόπο που λατρεύει να ακολουθεί τους γεμάτους αθωότητα ήρωές του στο ξέφρενο ταξίδι το οποίο πραγματοποιούν σε πυκνά ανθρώπινα σκοτάδια.

Λιγότερο ένα συμβατικό road movie και περισσότερο μια εμπειρία που αναλύεται σε πολλά χιλιόμετρα ασφάλτου και σε δυο ηλεκτρισμένες ώρες φιλμ, η «Ατίθαση Καρδιά» αποτελεί την πεμπτουσία της δύναμης που έχει το σινεμά να προκαλεί τις μεγαλύτερες και πιο ανεξίτηλες συγκινήσεις. Πλημμυρισμένο αδρεναλίνη και ρεύμα, σκηνοθετημένο στη διαπασών, γεμάτο σκηνές γνήσιας κινηματογραφικής δύναμης και αμέτρητες απολαύσεις του απρόσμενου και του υπέροχα εκκεντρικού, το φιλμ του Ντέιβιντ Λιντς παραμένει, τρεις δεκαετίες μετά την πρώτη του κυκλοφορία, αυτό που πάντοτε ήταν: ένα άγριο και αξέχαστο παραμύθι για μεγάλα παιδιά!

Το βίντεο της απονομής στις Κάννες

WILD AT HEART 
Ηνωμένες Πολιτείες, 1990
Σενάριο/ Σκηνοθεσία:
Ντέιβιντ Λιντς Φωτογραφία: Φρέντερικ Έλμς Μουσική: Άντζελο Μπανταλαμέντι Πρωταγωνιστούν: Νίκολας Κέιτζ, Λόρα Ντερν, Ντάιαν Λαντ, Γουίλεμ Νταφό, Χάρι Ντιν Στάντον, Ιζαμπέλα Ροσελίνι Διάρκεια: 124'