«Ο Καβγατζής»: Ο Τάσος Θεοδωρόπουλος γράφει για μια από τις αγαπημένες του ταινίες ? αφιερωματα , θεματα || cinemagazine.gr
16:44
26/2

«Ο Καβγατζής»: Ο Τάσος Θεοδωρόπουλος γράφει για μια από τις αγαπημένες του ταινίες

Θυμόμαστε τον συνάδελφό μας Τάσο Θεοδωρόπουλο, που έφυγε χτες από τη ζωή, μέσα από το παρακάτω κείμενο, δημοσιευμένο παλιότερα στο περιοδικό ΣΙΝΕΜΑ, για μια από τις ταινίες που τον σημάδεψαν ως θεατή.

Από τον Τάσο Θεοδωρόπουλο

Είναι αδύνατο να γράψω αντικειμενικά για τον «Καβγατζή» από τη στιγμή που αποτελεί μια από τις πιο δυνατές, «αμαρτωλές» κινηματογραφικές αναμνήσεις της εφηβείας μου. Γι’ αυτό πιθανότατα δεν μπορώ να νιώσω, αν και μπορώ να κατανοήσω, την αμηχανία και την κριτική δυσφορία που προκάλεσε η τελευταία, γυρισμένη το 1982, ταινία του Φασμπίντερ. Σαν μια παράφωνη τελική νότα στο σύνολο της φιλμογραφίας του που απομακρυνόταν σκηνοθετικά από αυτά για τα οποία ο Φασμπίντερ είχε μέχρι τότε λατρευτεί.

Δεν μπορώ να το αισθανθώ, αφενός γιατί μέχρι τότε δεν είχα εντρυφήσει στο σύμπαν του σκηνοθέτη. Αφετέρου επειδή, ακόμα και σήμερα, θεωρώ πως είναι ακριβώς αυτή η «παραφωνία» της νότας που ολοκληρώνει ουσιαστικά με μια υπέροχη έκρηξη, τη ζωή, την πορεία και το έργο του σκηνοθέτη.

«Ο καθένας σκοτώνει αυτό που αγαπά». Πώς να το προσεγγίσεις αυτό αν δεν το έχεις νοιώσει;

Πού τοποθετείται αυτή η παραφωνία; Βασικά στο υπερστιλιζαρισμένο, θεατρικό και φωταγωγημένο με ένα μεθυστικά εξωπραγματικό τρόπο, σκηνικό στήσιμο του μυθικού λιμανιού της Βρέστης. Εκεί που ο «Καβγατζής» θα πραγματοποιήσει την τελική του κατάβαση στην κόλαση, για να απογειωθεί με έναν αντίστροφο τρόπο στα μάτια όλων των καταραμένων. Εκεί που τον τοποθέτησε το 1953 ο Ζαν Ζενέ με τη νουβέλα του, «Ο Καβγατζής της Βρέστης».

Με ήρωα έναν απίστευτα όμορφο, διαβολικό νάρκισσο και κατεστραμμένο Γάλλο ναύτη (Μπραντ Ντέιβις) που αναζητά τη σωτηρία μέσα από τον ξεπεσμό και την ταπείνωση. Αρνούμενος τις συμβάσεις του πραγματικού κόσμου, σαν εγκληματική σκιά ιδρωμένου πόθου σε έναν ονειρικό κόσμο που έχει κατασκευάσει ο ίδιος, γεμάτο δολοφόνους, πόρνες, νταβατζήδες και βρώμικο, σκληρό, πληρωμένο έρωτα.

Για πολλούς, ο «Καβγατζής», ως ταινία είναι ένα ασυνάρτητο χάος. Από πότε το όνειρο ή ο εφιάλτης έχουν λογική και ποιος την ορίζει; Ναι, στα μάτια ενός θεατή ή ενός κριτικού που αναζητά την ορθολογική εξήγηση, το λογικοφανές ψυχογράφημα χαρακτήρων και την ευθεία αφήγηση, ο «Καβγατζής» είναι ένα ασυνάρτητο χάος. Γι’ αυτό και είναι μεγαλειώδες. Γιατί σε γραπώνει από το λαιμό μέσα στον ντελιριακό του κόσμο και ανατρέπει την έννοια της κάθαρσης, βουτώντας τη μέσα στον υπόνομο και το camp.

Ήρωας, ένας διαβολικός νάρκισσος, εγκληματική σκιά ιδρωμένου πόθου σε έναν ονειρικό κόσμο που έχει κατασκευάσει ο ίδιος

Όπως το τραγούδι της θεϊκής Ζαν Μορό, πατρόνας στο μπουρδέλο του λιμανιού, με το στίχο «ο καθένας σκοτώνει αυτό που αγαπά». Πώς να το προσεγγίσεις αν δεν το έχεις νοιώσει; Αν δεν έχεις φλερτάρει με την αυτοκαταστροφή του βίαιου πόθου, σαν θύμα και σαν θύτης, πρωταγωνιστής ή παρατηρητής ενός πυρετικού ονείρου;

Παρατηρητής όπως ο φλεγόμενος από κρυφή επιθυμία για τον «Καβγατζή» αξιωματικός του πλοίου του, τον οποίο υποδύεται με ληθαργική υπακοή και αποστασιοποίηση ο Φράνκο Νέρο, ενώ αφηγείται σε ένα κασετοφωνάκι χειρός, με φόντο έναν κατακόκκινο, φλεγόμενο όπως και οι ήρωες ουρανό. Με το διεθνές καστ, ειδικά στην πρωτότυπη, γυρισμένη στα αγγλικά έκδοση, να προσδίδει μία σχεδόν σχιζοφρενική, πολυπολιτισμική ταυτότητα σε αυτό το λιμάνι. Πέρα από το χώρο, πέρα από το χρόνο και τη λογική. Εκεί που ο καθένας σκοτώνει αυτό που αγαπά. Σε μια λαμπερά σκοτεινή γωνία της ψυχής που αιμορραγεί για να δημιουργήσει.