Η Νύφη!

Μετά τον λανθιμικό φεμινισμό του «Poor Things» και την emo εκδοχή του «Φρανκενστάιν» α λα Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο, σειρά έχει «Η Νύφη!» της Μάγκι Τζίλενχαλ η οποία κάθεται πίσω από την κάμερα για δεύτερη φορά μετά το τιμιότατο σκηνοθετικό της ντεμπούτο με τη «Χαμένη Κόρη» και η αλήθεια είναι πως αν πρέπει οπωσδήποτε να συνεχίσουμε να βλέπουμε σύγχρονες προσαρμογές της κλασικής, γοτθικής λογοτεχνίας και των θρυλικών ασπρόμαυρων τεράτων της Universal, καλό είναι να ξέρουμε πρώτα τι θέλουμε να πούμε.

Σικάγο 1930. Σε μια πόλη που μοιάζει με πρώιμη Γκόθαμ βουτηγμένη στη σήψη και την ανομία, μια γυναίκα (Μπάκλεϊ) θα δολοφονηθεί επειδή δεν κρατάει το στόμα της κλειστό μπροστά στους μεγαλομαφιόζους που αποφασίζουν τις τύχες πολλών και δει γυναικών. Την ίδια περίοδο ένας ταλαιπωρημένος Φρανκενστάιν (Μπέιλ) θα αναζητήσει τη βοήθεια ενός γιατρού (Μπένινγκ) προκειμένου να του φτιάξει μια σύντροφο που θα δώσει τέλος στην αβάσταχτη μοναξιά του. Το πείραμα πετυχαίνει, όμως με ποιο κόστος για όλους τους εμπλεκόμενους;

Αυτό που κάνει εδώ η Τζίλενχαλ είναι να πάρει τα διαβάσματά της, την κλασική της – υποθέτουμε – παιδεία και τις κινηματογραφικές της αγάπες/αναφορές, να τα βάλει σε ένα auter-ίστικο μπλέντερ και να σερβίρει κάτι που ισορροπεί επικίνδυνα ανάμεσα στη φαιδρή κενότητα και το προσωπικό, καλλιτεχνικό όραμα, αν το όραμα αυτό ήταν η κατασκευή μιας ταινίας φρικώδους exposition και πολιτιστικών αναφορών που «περνούν» το vibe check.

Είναι πάντοτε θεμιτό και συχνά και αναζωογονητικό όταν ένας δημιουργός αποφασίζει να δώσει ένα νέο take σε μια κλασική ιστορία, εντάσσοντάς την σε συνθήκες του παρόντος, καθιστώντας την έτσι αφορμή για κοινωνικοπολιτικό σχολιασμό και κριτική απέναντι σε κακώς κείμενα. Η Τζίλενχαλ δεν είναι σίγουρο τι επιχειρεί να κάνει εδώ. Ένα νουάρ κόμικ καταβολών; Ένα φεμινιστικό μανιφέστο στη μέτα-metoo εποχή; Ένα καταραμένο love story για τα τέρατα που κρύβουμε μέσα μας;

Όπως τα κομμάτια από τα οποία είναι φτιαγμένος ο Φράνκενστάιν έτσι και το σενάριο χαρακτηρίζεται από τέτοιο αφηγηματικό κατακερματισμό, που είναι σαν να παρακολουθείς πολλές ταινίες ταυτόχρονα. Έχουμε «Bonnie and Clyde», έχουμε «Thelma & Louise», έχουμε «Joker», έχουμε «Suicide Squad» - δεν εξηγείται αλλιώς συμπεριφορικά το πρωταγωνιστικό δίδυμο, παρά μόνο ως μια πιο σκοτεινή και φωνακλάδικη εκδοχή του Joker του Τζάρεντ Λέτο και της Χάρλεϊ Κουίν της Μάργκο Ρόμπι. Μια πλειάδα αναφορών, επιρροών και αισθητικής απεικόνισης, στον πυρήνα της όμως υπάρχει άραγε κάτι καίριο, κάτι βαρύνουσας σημασίας;

Με λίγα λόγια: όχι. Η Τζίλενχαλ μοιάζει να μην αντιλαμβάνεται πως εκ των πραγμάτων ο τίτλος της ταινίας της θέτει τις βάσεις για μια επανάσταση φύλου – όχι πια «Η Νύφη του Φρανκενστάιν» αλλά «Η Νύφη!» σκέτο. Αυτή η απουσία αντίληψης καθιστά την όποια ιστορία του καταραμένου ζεύγους μια αμήχανη απόπειρα στην ανάδειξη ενός σημαντικού κοινωνικού ζητήματος, που όμως εδώ αντιμετωπίζεται με ελαφρότητα, εντελώς επιδερμικά και δίχως την παραμικρή σκηνοθετική ματιά που να λειτουργεί ως κοινωνός του μηνύματος. Τα πάντα εδώ πρέπει να ειπωθούν για να γίνουν κατανοητά, έτσι ώστε να ξεκινήσει η επανάσταση των γυναικών. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα πιο κουραστικό σε μια ταινία, από το να αποτυγχάνει ο δημιουργός να «πει» την ιστορία του μέσα από τη σκηνοθεσία του και εδώ η απουσία προσωπικής έμπνευσης είναι πασιφανής.

Ακόμα βέβαια και αν αποφασίζαμε να παραβλέψουμε τον τρόπο αφήγησης, δεν γίνεται να κάνουμε τα στραβά μάτια στην επιλογή της Τζίλενχαλ να βάλει τον χαρακτήρα της Νύφης να καταλαμβάνεται από το πνεύμα της…Μαίρη Σέλλεϋ (!), η οποία αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, την αφετηρία ενός φεμινιστικού μίτου ενάντια στην πατριαρχία (κυρίως αυτή του μπαμπά μαφιόζου που κόβει τις γλώσσες των γυναικών θυμάτων του) τον οποίο συνεχίζει η Νύφη. Θα το πούμε: τεράστιο cringe.

Κατά τα άλλα και δεδομένου του υλικού με το οποίο έπρεπε να δουλέψουν τόσο η Μπάκλεϊ όσο και ο Μπέιλ είναι εξαιρετικοί στους ρόλους τους, αν και με ουδεμία χημεία μεταξύ τους, ενώ εντελώς στράφι πήγαν οι Πίτερ Σκάρσγκαρντ και Πενέλοπε Κρουζ στους ίσως πιο filler ρόλους της καριέρας τους. Στα λίγα θετικά η υπέροχη μουσική της Χίλντουρ Γκουντναντότιρ.

Σχηματικό, επίπονα επιφανειακό και με μια από τις πιο ατυχείς πρόζες (συνολικά) που έχετε δει και ακούσει τελευταία, το «Η Νύφη!» αποτελεί την κινηματογραφική επιτομή του τι συμβαίνει όταν θες να πεις πολλά: καταλήγεις να μη λες τίποτα.