Essential Cinema #107: «Cria Cuervos» (1976) του Κάρλος Σάουρα

Ίσως ποτέ άλλοτε μία ταινία για το τέλος της αθωότητας δεν ξεκινούσε τόσο δυσοίωνα: η οκτάχρονη Άνα γίνεται μάρτυρας της ερωτικής συνεύρεσης του πατέρα της με την παντρεμένη ερωμένη του και αμέσως μετά του ξαφνικού θανάτου του από καρδιακή προσβολή. Σχεδόν ατάραχτη, θα πλύνει μεθοδικά ένα χρησιμοποιημένο ποτήρι από το δωμάτιο του, λίγο πριν η καταπραϋντική παρουσία της μητέρας της τη στείλει τρυφερά στο κρεβάτι της. Μόνο που, όπως μαθαίνουμε λίγο αργότερα, η μητέρα της είναι στην πραγματικότητα νεκρή.

Τα φαντάσματα του παρελθόντος και της Ιστορίας μοιάζουν να στοιχειώνουν το υπέροχο φιλμ του Ισπανού δημιουργού, το οποίο γυρίστηκε ενώ η πολύχρονη δικτατορία του Φράνκο έπνεε πλέον τα λοίσθια και ο ίδιος βρισκόταν στο νεκροκρέβατό του. Ωστόσο, κατά τον σκηνοθέτη, μία τέτοια κληρονομιά τρόμου δεν ήταν κάτι που η πατρίδα του μπορούσε να αποτινάξει τόσο εύκολα. Ακόμα και αν δεν γνωρίζει όμως κανείς τις πολιτικές συγκυρίες που διαμόρφωσαν τις αλληγορικές διαστάσεις του φιλμ, δεν μπορεί να μην συγκινηθεί από το ιδιοφυές πορτρέτο της λιλιπούτειας ηρωίδας του.

Τα φαντάσματα του παρελθόντος και της Ιστορίας μοιάζουν να στοιχειώνουν το υπέροχο φιλμ του Ισπανού δημιουργού

Μάρτυρας των οδυνηρών τελευταίων στιγμών της άρρωστης μητέρας της, ανίκανη να επέμβει, και του τέλους του πατέρα της, το οποίο πιστεύει ότι έχει προκαλέσει, η μικρή Άνα είναι περισσότερο εξοικειωμένη με την ιδέα του θανάτου από ότι με την παιδική ανεμελιά που θα ταίριαζε στην τρυφερή της ηλικία. Και η σκληρή πραγματικότητα κινητοποιεί στον ευαίσθητο, τραυματισμένο ψυχισμό της μία σειρά από άλλοτε υγιείς και άλλοτε νοσηρές κινήσεις αντίστασης.

Από τις πιο αξέχαστες παιδικές παρουσίες του σινεμά, η μικρή Άνα Τόρεντ έκανε την πρώτη της εμφάνιση δυο χρόνια νωρίτερα στο ανάλογης θεματικής αριστουργηματικό «Πνεύμα του Μελισσιού» εκφράζοντας με τα τεράστια μάτια της όσα οι λέξεις δεν μπορούσαν να περιγράψουν. Ο Σάουρα υιοθετεί από την αρχή μέχρι το τέλος το δικό της βλέμμα απέναντι σε έναν κόσμο ενήλικης ανευθυνότητας, προσφέροντας της ως μοναδικό καταφύγιο την αγκαλιά ενός φαντάσματος. Ταυτόχρονα, σε μία στιγμή έμπνευσης, ανέθεσε στην τότε σύντροφό του Τζεραλντίν Τσάπλιν, τον ρόλο τόσο της νεκρής μητέρας, όσο και της ίδιας της ενήλικης Άνα. Η σύμβαση αυτή, αλλά και η ρευστή κινηματογράφηση συγχωνεύουν παρόν και παρελθόν, πραγματικότητα και φαντασίωση σε μία απρόσκοπτη και σχεδόν αξεδιάλυτη ροή, που κάνει ακόμα πιο ορατή τη σύνδεση της ταινίας μεταξύ ιστορικής μνήμης και προσωπικής απώλειας.

CRIA CUERVOS
Ισπανία, 1976
Σκηνοθεσία: Κάρλος Σάουρα Σενάριο: Κάρλος Σάουρα Φωτογραφία: Τεό Εσκαμίγια Μουσική: Φεντερίκο Μομπού Πρωταγωνιστούν: Άνα Τόρεντ, Τζεραλντίν Τσάπλιν, Μόνικα Ράνταλ, Φλορίντα Σίκο, Χέκτορ Αλτέριο Διάρκεια: 105'