Netflix vs Αίθουσες: Ο πόλεμος των κόσμων με αφορμή την συνέχεια του «Στα Μαχαίρια»

Πάνω που έλεγε κανείς ότι πάει να βρεθεί κοινό έδαφος, τα μαχαίρια βγαίνουν απ' τα θηκάρια τους και ακονίζονται εκ νέου. Το σινεμά, ως άλλη Ελένη, μοιάζει με το μήλον της έριδος ανάμεσα στο Netflix και τις αλυσίδες των αιθουσών. Στην πραγματικότητα βέβαια αμφότεροι παλεύουν για το πώς θα βγάλουν περισσότερα, πώς θα καταφέρουν το προϊόν (οι ταινίες δηλαδή) να καταναλωθεί περισσότερο. Για τούτο πρέπει να «παίξουμε» με τον τρόπο ζωής που ξέραμε και τον τρόπο ζωής που -υποτιθέμενα;- πρέπει να μάθουμε.

Στην πράξη, έχουμε τον Τεντ Σαράντος, επικεφαλής περιεχομένου και συν-αρχηγός της πλατφόρμας του Netflix να πραγματοποιεί κάτι που μοιάζει με υπαναχώρηση από τις αρχικές δηλώσεις του να παίξει το σίκουελ του «Στα Μαχαίρια» («Glass Onion:  A Knives Out Mystery») για μια εβδομάδα στις αίθουσες, κατά την διάρκεια των Ευχαριστιών, και ένα μήνα μετά να βγει στο Netflix.

«Υπάρχουν διαρκώς όλων των ειδών οι συζητήσεις, ματαιοπονίες. Αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι εσωτερικά κάνουμε τις ταινίες μας για τα μέλη μας και στ΄αλήθεια θέλουμε να τις δουν στο Netflix. Οι πιο πολλοί άνθρωποι βλέπουν ταινίες στο σπίτι», δηλώνει ο Σαράντος και σκωτσέζικο ντους στις αλυσίδες των αιθουσών. Που βλέπουν τον δρόμο της επανόδου «μετά» την πανδημία να στενεύει, ιδίως καθώς δεν βοηθιέται ιδιαίτερα και από τα στούντιο που ρίχνουν και αυτά το βάρος στις πλατφόρμες τους.

Η δήλωση του Σαράντος μοιάζει να κοντράρει και αυτό που ο γενικός κινηματογραφικός αρχηγός της πλατφόρμας, Σκοτ Στούμπερ, είχε αφήσει ως διαβεβαίωση στους αιθουσάρχες (σ.σ. μιλώντας για αιθουσάρχες αναφερομαστε στις τρεις μεγάλες αλυσίδες των AMC Theatres, Regal Cinemas και Cinemark Theatres, οι τελευταίες μάλιστα πρόβαλλαν περιεχόμενο του Netflix εντός της πανδημίας).

Τι έχουμε λοιπόν; Στην πραγματικότητα το crash test του οργανισμού που έχει τον έλεγχο αυτή τη στιγμή (του Netflix) για το κατά πόσον μια μερική (ή και όχι μόνο) έκθεση του προϊόντος του στην αίθουσα μπορεί να έχει σημαίνοντα οικονομικό αντίκτυπο. Θα απέφερε άμεσο χρήμα; Θα επηρέαζε τον αριθμό των συνδρομητών; Απλά ερωτήματα, σύνθετες κινήσεις για να απαντηθούν. Ο Σαράντος ως εκ τούτου δεν δίνει άδεια για προβολή του «Glass Onion» σε περισσότερες από 600+ αίθουσες, με τον Στούμπερ να φημολογείται ότι θα ήθελε πιο διευρυμένο άνοιγμα.

Οι αιθουσάρχες από την πλευρά τους δηλώνουν αισιόδοξοι ότι υπάρχει τρόπος αρμονικής συμβίωσης αίθουσας/πλατφόρμας, ευελπιστούν με άλλα λόγια ότι υπάρχει αρκετό αγοραστικό ενδιαφέρον και οικονομική δυνατότητα για το κινηματογραφικό προϊόν. Ίσως πράγματι υπάρχει ένα modus vivendi, αν και πιθανόν όλοι μας αγνοούμε τον ρόλο που έχει ο γενικότερος τρόπος ζωής μας πια και πώς αυτός επηρεάζεται από πλήθος παραγόντων άσχετων με το θέαμα καθαυτό. Επίσης, σε ότι αφορά την αιθουσιακή επιβίωση, εκτός από τους οικονομικούς παράγοντες (που δεν είναι υπέρ της), υπάρχει και το πρακτικό κινηματογραφικό ζήτημα του συσχετισμού είδους θεάματος/ηλικακής εστίασης, που μοιάζει να έχει βλάψει μια τεράστια δεξαμενή κοινού μεγαλύτερων ηλικιών (35+) που δεν στηρίζουν αιθουσιακά ταινίες απευθυνόμενες σε αυτό.

Αντίθετα πάντως με την συνέχεια του «Knives Out», που σύμφωνα με πληροφορίες δεν θα προβληθεί καν στη χώρα που γυρίστηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος (Ελλάδα), το «Bardo» του Αλεχάνδρο Ινιάριτου θα προβληθεί από την επόμενη εβδομάδα στο Μεξικό και μάλιστα σε ευρύ κύκλωμα, προτού, 50 μέρες μετά, στις 16 Δεκεμβρίου ντεμπουτάρει στο Netflix. Και αυτό είναι ένα «παράθυρο» πρωτόγνωρο για το Netflix. Με άλλα λόγια, τεστ-τεστ-τεστ. Ο δίαυλος δοκιμάζει τις αιθουσιακές αντοχές του, χωρίζει τον κόσμο ακόμα και σε εθνικές αγορές (εμείς ας πούμε δεν φαίνεται να περνάμε το τεστ), αξιολογεί τα διαστήματα αιθουσιακής/οικιακής προβολής, δοκιμάζει τις εμπορικές δυνατότητες ολότελα διαφορετικών «προϊόντων».

Το ότι εσείς κι εμείς (και οι δημιουργοί και οι ηθοποιοί) φωνάζουμε για αίθουσα, περισσότερη αίθουσα, μόνο αίθουσα κτλ, είναι - και θα είναι για μερικά χρόνια τουλάχιστον - όχι μόνο μια ρομαντική στάση, αλλά μια πρακτική αδυναμία να καταλάβουμε ότι το αισθητικό προϊόν για τους παραγωγούς του δεν έχει διαφορά από καθετί που λανσάρεται και προαλείφεται για μαζική κατανάλωση. Το ότι ίσως μας σοκάρει η μεταμόρφωση αυτή και η ολοκληρωτική εννόηση της «τέχνης» ως μιας ακόμα οικονομικής παραμέτρου, είναι δικό μας πρόβλημα και διατρέχει κάθετα παθογένειες που (και) η τέχνη κουβέντιασε και προειδοποίησε αλλά εμείς κοιτάζαμε αλλού. 

Για την ώρα ας γνωρίζουμε όλοι το αυτονόητο, ότι το σινεμά ήταν ανέκαθεν βιομηχανικών διαστάσεων οικοδόμημα και ας πιστέψουμε αυτό που κορυφαίο στέλεχος της βιομηχανίας είπε με ομηρικούς όρους: «Το Netflix είναι ένας Δούρειος Ίππος που αδιαφορεί παντελώς για την αιθουσιακή διανομή».