Κάννες 2025: Ο Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ τοποθετεί έναν στιβαρό «Μινώταυρο» στο σκοτεινό λαβύρινθο της σημερινής Ρωσίας

Την τελευταία φορά που είδαμε ταινία από τον Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ ήταν 2017 και ο τότε κόσμος ήταν ένα πολύ διαφορετικό μέρος από αυτό στο οποίο ζούμε σήμερα. Κανείς δε μπορούσε να φανταστεί ότι τρία χρόνια μετά την κυκλοφορία του εξαιρετικού «Loveless» στις αίθουσες ολόκληρος ο πλανήτης θα ερχόταν αντιμέτωπος με την πανδημία του κορωνοϊού και κανείς φυσικά δεν θα μπορούσε να προβλέψει ότι το 2022 η Ρωσία θα εισέβαλε στην Ουκρανία. Αυτές υπήρξαν δύο πραγματικότητες καταλυτικής επίδρασης για τον σκηνοθέτη. Η πρώτη επειδή ο 62χρονος Ζβιάγκιντσεφ λίγο έλειψε να πεθάνει από επιπλοκές του ιού και πέρασε δύο του χρόνια, αρχικά σε κωματώδη κατάσταση και μετέπειτα σε παραλυσία, προσπαθώντας σταδιακά και με κόπο να επιστρέψει στη ζωή. Η δεύτερη πραγματικότητα, που αφορά στην εμπόλεμη σύρραξη του 2022, τον έπεισε να αλλάξει ένα μέρος της ιστορίας που επρόκειτο να διηγηθεί στη νέα του ταινία - την έκτη της φιλμογραφίας του.

Δεύτερη κινηματογραφική μεταφορά της «Άπιστης Γυναίκας» (1969) του Κλοντ Σαμπρόλ στο σινεμά, έπειτα από την «Άπιστη» που γύρισε ο Έιντριαν Λάιν το 2002, ο «Μινώταυρος» τοποθετεί μια περίπτωση μοιχείας και εγκλήματος στη σημερινή Ρωσία και στις απαρχές της εισβολής στην Ουκρανία. Ο πόλεμος μπορεί να βρίσκεται στα σπάργανα, ένας άλλος ωστόσο πόλεμος, αυτή τη φορά ιδιωτικός, ξεσπά για τον ήρωα. Ο Γκλεμπ είναι ένας ευκατάστατος επιχειρηματίας που απολαμβάνει το πολυτελές σπίτι του στα προάστεια μαζί με το έφηβο γιο και την όμορφη γυναίκα του, με την οποία όμως είναι φανερό ότι έχουν από καιρό αποξενωθεί. Όταν ο Γκλεμπ αρχίσει να υποψιάζεται, και κατόπιν επιβεβαιώσει, ότι οι τακτικές επισκέψεις της γυναίκας του στη μεγαλούπολη γίνονται προκειμένου να συνευρίσκεται ερωτικά με ένα νεαρότερό της φωτογράφο, γρήγορα αποφασίζει να πάρει τον έλεγχο της κατάστασης στα χέρια του, με συνέπειες που όσοι δεν γνωρίζουν έχοντας δει την ταινία του Σαμπρόλ, καλό είναι να μην τις πληροφορηθούν τώρα.

Αυτό που κατορθώνει ο Ζβιάγκιντσεφ είναι να πάρει την πλοκή ενός βραδύκαυστου θρίλερ και να τη μετατρέψει σε μια οικουμενική παραβολή για έναν καθ' όλα υπαρκτό και ταχύτατα αναδυόμενο κοινωνικό τρόμο

Ο Ζβιάγκιντσεφ παρακολουθεί υπομονετικά την αποσύνθεση στη σχέση στου ζευγαριού, παράλληλα με την ξαφνική εργασιακή κρίση την οποία αντιμετωπίζει ο σύζυγος εν όψει του πολέμου στην Ουκρανία, έχοντας συμφωνήσει να παραχωρήσει ένα μέρος του εργατικού του δυναμικού προς στρατολόγηση. Σταδιακά οι δύο παράλληλες πλοκές έρχονται να συνδεθούν και να εμπλουτίσουν η μία την άλλη. Με τον τρόπο αυτό ο «Μινώταυρος», από ένα ακόμη δράμα απιστίας και καταστροφικού πάθους, ανοίγεται σε μια ευρύτερη μελέτη των πατριαρχικών και αυταρχικών δομών που γεννούν τα μεγάλα κοσμικά δεινά, έχοντας προηγουμένως εκκολαφθεί στους κόλπους της Αγίας Οικογένειας.   

Φυσικά δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ζβιάγκιντσεφ έχει σκιαγραφήσει με τα πιο μελανά χρώματα την έκπτωση των αξιών και τη γενικευμένη διαφθορά στο εσωτερικό της χώρας του. Αυτός μάλιστα στάθηκε και ο βασικός ρόλος της μόνιμης μετακόμισής του πλέον στη Γαλλία αφότου συνειδητοποίησε ότι κανένα προσεχές κινηματογραφικό σχέδιό του δεν υπήρχε περίπτωση να βρει ξανά χρηματοδότηση σε ρωσικό έδαφος. Στον «Μινώταυρο» η Ρωσία είναι ο μυθολογικός λαβύρινθος και ο πρωταγωνιστής της το ανθρωπόμορφο τέρας που θα σπεύσει να υπερασπιστεί πάση θυσία την ιερότητα της οικογένειας, καταπατώντας στην πορεία βασικά ανθρώπινα δικαιώματα. Χάρη στις υψηλών κλιμακίων διασυνδέσεις του, εντούτοις, και με την υπάρχουσα πολιτική κατάσταση να ευνοεί την πλήρη ηθική διάβρωση, ο Γκλεμπ είναι προορισμένος να παραμείνει ατιμώρητος. Ούτως ή άλλως όμως, υπογραμμίζει η ταινία φτάνοντας στο πικρόχολο φινάλε της, η επικράτηση του κακού μοιάζει πλέον ανεξέλεγκτη. 

Ο «Μινώταυρος» μπορεί να μην καλύπτει καινούργιο θεματικό έδαφος για τον σκηνοθέτη, καθώς αρκετές από τις αιχμές που εκτοξεύει τις έχουμε συναντήσει ξανά στο πρότερο έργο του και μάλιστα λιγότερο καταφανείς απ' ότι εδώ. Όμως αυτό που κατορθώνει ο Ζβιάγκιντσεφ, μέσα από την κοφτερής ακρίβειας σκηνοθεσία και σενάριό του, είναι να πάρει την πλοκή ενός βραδύκαυστου θρίλερ και να τη μετατρέψει σε μια οικουμενική παραβολή (και προφητεία) για έναν καθ' όλα υπαρκτό και ταχύτατα αναδυόμενο, σύγχρονο κοινωνικό τρόμο. 

Το cinemagazine ταξιδεύει στο 79ο Φεστιβάλ Καννών με την ευγενική υποστήριξη της AEGEAN.